Świadomie Niezaangażowani

Polska antropologia, używając słów Wojciecha Burszty, to co najmniej 100 kwiatków, które różnią się pięknie. Jednak mimo tej „pięknej” różnorodności polityczny i społeczny wymiar antropologicznej refleksji nie znajduje uznania. Dyskusja o sensie i możliwościach stworzenia antropologii zaangażowanej w Polsce wywołana na łamach (op. cit.) przez Agnieszkę Kościńską, pomimo licznych głosów i projektów mających na celu uprawianie takiej antropologii pokazała, iż większość zdaje się podzielać przekonanie Burszty, że granicą dla antropologa jest „nieprzekraczalna bariera czynnego zaangażowania się w cokolwiek”. W dyskusji wykazano, że niechęć do „politycznego” i „społecznego” ma w Polsce korzenie sięgające początków Polski Ludowej. Od lat 50-tych XX wieku etnografię w Polsce próbowano sprowadzić do historycznej i quasi opisowej dziedziny nauki, która miała za zadanie podejmować zagadnienia gospodarcze i społeczne; wiązać się z prawdziwym życiem i pomagać w budowie socjalizmu w oparciu o materializm historyczny [Bear 2006: 74]. Pod kierunkiem Kazimierza Dobrowolskiego wprowadzono procedury do badań. Pozostawały one w zgodzie z ustaleniami metodologicznej konferencji historyków polskich w Otwocku z 1952 roku. Przyjęto wtedy, że jedyną i słuszną metodą badań jest materializm historyczny. Zofia Sokolewicz w artykule Bardzo delikatna materia pisze:

Wyjęto nam decyzję z ręki, a tych, którzy protestowali, zamykano w więzieniach. Na konferencji, z której materiały opublikowano w książce Społeczne Funkcje Etnologii [1979], powiedziałam, że lepiej, żeby państwo nie wiedziało o społeczeństwie tego, co wiedzą etnologowie, bo manipulacje mogłyby być znacznie głębsze [2005:6].

Monika Bear w artykule O antropologii, polityce i tożsamości twierdzi, iż sprzyjające warunki polityczne i zmiana pokoleń spowodowały, że w latach 70-tych XX wieku zaczęły pojawiać się grupy reformatorów, których poglądy formowane były w opozycji do zastanych nurtów modernistycznych czy socjalistycznych. Zwrot teoretyczny lat 70-tych i 80-tych XX wieku, brak (post)kolonialnej przeszłości i doświadczenia wielokulturowości wpłynęły na wytworzenie sytuacji, w której wielu rodzimych etnologów/antropologów uważa, że jedynym możliwym sposobem na uprawianie współczesnej antropologii jest przejście na poziom teoretyczne zorientowanej, globalnej debaty [2006: 75-76]. Zatem w Polsce, paradoksalnie, budowanie nowoczesnej etnologii oznacza nawiązywanie do nurtów już nieco przebrzmiałych w antropologii zachodniej.

Jednak współcześnie polska antropologia doświadcza tego, co Marcin Brocki nazwał „pozytywną zmianą demograficzną”, co oznacza zwielokrotnioną w stosunku do lat’ 80 liczbę studentów [2006: 66]. Nie wszyscy mogą utrzymać się dzięki abstrakcyjnym debatom toczonym u murach akademii. Na Uniwersytetach pracę znajdą tylko nieliczni.

Co zatem zrobią pozostali?

 

To proste – poradzą sobie – wykorzystując skrzywienie antropologiczne w wykonywanej przez siebie pracy. Tworząc antropologię za_stosowaną chciałam pokazać jak można praktykować antropologię poza akademią, z dala od dyskursów i uniwersyteckich etatów. Tłumacząc prace zachodnich badaczy, przytaczając przykłady fuzji etnografii i biznesu, prezentując sylwetki „antropologów stosujących” i subdziedziny antropologii zorientowane na zmianę społeczną – staram się udowodnić, że w tym niepozornym akademickim kierunku jakim jest ETNOLOGIA, kryje się olbrzymi potencjał. Marzy mi się, aby kiedyś również u nas, w Polsce dostrzeżono tę siłę. Etnolożki i Etnolodzy – Moc jest z Nami!


Reklamy

Informacje o Katarzyna Wala

Jestem antropolożką, animatorką kultury, badaczką jakościową i trenerką. Obecnie piszę rozprawę doktorską z zakresu etnografii sensorycznej (UWr.). Od 2009 r. współtworzę projekt Fonosfera - antropologia zmysłów; zajmuję się również badaniami marketingowymi.
Ten wpis został opublikowany w kategorii antropologia stosowana, antropologia zaangażowana, fakultet i oznaczony tagami , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s