Applied Anthropology – Antropologia stosowana

W najprostszym rozumieniu, to taka antropologia, z której robi się użytek, użytek inny niż tylko zdobywanie kolejnych tytułów naukowych. Sam proces badawczy definiowany jest nie tyle w kategoriach dyscypliny, co wobec problemu, rozwiązaniu którego ma służyć [Willigen J. 1993. s. 7]. Do tak rozumianej antropologii odwołuje się Society for Applied Anthropology, które promuje różnorodne działania, od projektów radykalnych, politycznie zaangażowanych, do badań marketingowych.

Historia antropologii stosowanej jest silnie związana z rozwojem systemu kolonialnego. To w Wielkiej Brytanii dostrzeżono możliwości, jakie stwarza antropologia dla władz kolonialnych, ale także szanse jakie dają kolonie antropologom! W 1905 roku na Oxfordzie, utworzono kurs z zakresu antropologii dla administracji kolonialnej, finansowany przez Koronę. Tacy antropolodzy jak Bronisław Malinowski czy Alfred Radcliffe-Braun promowali antropologię jako podejście, dzięki któremu możliwe jest rozwiązanie wielu problemów, z jakimi boryka się administracja kolonialna. Było to jednak swoiste mydlenie oczu, dzięki któremu antropolodzy mogli pozyskiwać fundusze na swoje badania [Kuper 1983]. Poza tym znaczną część ówczesnych antropologów to funkcjonaliści, którzy raczej nie specjalnie byli zainteresowani zmianą społeczną! W rzeczywistości, również władze kolonialne nie były zainteresowane wykorzystaniem danych dostarczanych przez antropologów [Kuper 1983:116]. Dopiero wraz ze zmianą polityki kolonialnej w latach 30. i 40. XX w. pojawiła się potrzeba zastosowania „antropologicznej wiedzy”. Właśnie w tym czasie  uwydatnił się podział na antropologię zorientowaną na rozwój nauki i antropologię stosowaną (pure sciencetask oriented project), który uwydatnił się wraz z dekonstrukcją systemu kolonialnego i jego krytyką. Akademiccy antropolodzy odcięli się od antropologicznych implikacji, choć jak wskazuje Marietta L. Baba i Carole E. Hill:

the point is that „pure” and „applied” anthropology were reproducing an imperialist social class system 

W Stanach Zjednoczonych podział na teorię i praktykę nie był tak silnie zarysowany jak w Wielkiej Brytanii. W 1930 r. Office of Indian Affairs stworzył Applied Anthropology Units. Society for Applied Anthropology zostało powołane do życia w maju 1941 r. W latach 30. XX w. Margared Meat przeprowadziła pierwsze badania w rezerwacie analizując problemy Indian wynikające z zamknięcia ich na ograniczonej przestrzeni. Gdy antropolodzy brytyjscy tylko mówili o antropologii stosowanej, antropolodzy amerykańcy walked the talk. Jednak i tutaj krytyka kolonializmu odbiła się na postrzeganiu antropologii stosowanej, która stała się synonimem tego pierwszego. Wielu antropologów zdecydowało się na unikanie takich konotacji, poprzez rezygnacje samej praktyki, w myśl zasady: pure is the safest position. Jak wskazują Baba i Hill, w latach 60. XX w. trzy czynniki stanowiły o specyfice amerykańskiej antropologii:

  1. rozwój antropologii abstrakcyjnej, teoretycznej;
  2. rozpoznanie politycznych, epistemologicznych i etycznych problemów związanych z antropologią stosowaną;
  3. rozwój rynku dla praktyków pozostających poza akademią.

Kombinacja tych trzech czynników sprawiła, że teoria i praktyka nie „były partnerami” w procesie przezwyciężaniu problemów społecznych. W latach 70. i 80. XX nastąpiła diametralna zmiana. Przyczyną „zwrotu” w postrzeganiu antropologii stosowanej przez środowisko antropologów akademickich był… wyż demograficzny i nadprodukcja osób z tytułem doktora, którym akademia nie była w stanie zapewnić zatrudnienia.

Obecnie antropologia stosowana najsilniej rozwija się w USA. Różnica pomiędzy antropologią stosowaną brytyjską a amerykańską wynika z faktu, iż ta ostatnia była w stanie wytworzyć różnorodną tożsamość dziedziny, dzięki czemu nie wygasła wraz z końcem systemu kolonialnego.

Reklamy

Informacje o Katarzyna Wala

Jestem antropolożką, animatorką kultury, badaczką jakościową i trenerką. Obecnie piszę rozprawę doktorską z zakresu etnografii sensorycznej (UWr.). Od 2009 r. współtworzę projekt Fonosfera - antropologia zmysłów; zajmuję się również badaniami marketingowymi.
Ten wpis został opublikowany w kategorii antropologia stosowana i oznaczony tagami , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Applied Anthropology – Antropologia stosowana

  1. viola pisze:

    http://www.antropologi.info/blog/anthropology/tag/applied/ – część większego bloga poświęconego antropologii, dotycząca applied anthropology. Warto zajrzeć, żeby porównać, do czego przykleja się etykietę antropologia stosowana za granicą. Bo wciąż mam wrażenie, że to nieco inna działalność niż to, co próbuje się robić w Polsce. A nazywana tak samo. Mogę się oczywiście mylić…

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s